ตอนที่ 168 — ปลาปีกแก้วแห่งคลองคำสาป
เสียงกระทบกันของโลหะที่เสียดสีดัง “แกร๊ก…แกร๊ก” เป็นจังหวะที่น่ารำคาญ รินกวาดสายตาไปรอบๆ กระท่อมที่ต่อเติมจากเรือเก่า เธอกำลังง่วนอยู่กับการจัดเรียงของที่กระจัดกระจายหลังจากที่ “แขก” ไม่ได้รับเชิญพยายามจะยึดครองทุกอย่างเมื่อไม่กี่วันก่อน
“บ้านนก” ที่พวกเธอเพิ่งประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศของบ้านปลากำลังลอยเอื่อยๆ อยู่ใกล้ฝั่ง คามินกำลังวัดขนาดของทุ่นลอยที่ใช้ยึดสายเคเบิลที่ผูกติดกับเรือขุดของนายหัวเดชา “มันยังไม่แน่นพอ” คามินพึมพำ ใบหน้าเคร่งเครียด “ถ้าแรงดึงมันมากขึ้นกว่านี้….”
“มันไม่หรอกน่า” รินตอบอย่างพยายามให้กำลังใจ “นายหัวเดชาคงไม่บ้าพอที่จะทำลายทุกอย่างที่ขวางหน้าขนาดนั้น” เธอถอนหายใจยาวขณะหยิบม้วนกระดาษบันทึกที่เปียกชื้นขึ้นมา “แต่ก็ไม่แน่… ดูจากที่เขาทำกับโรงปุ๋ยของเราแล้ว”
โรงปุ๋ยชีวภาพที่คามินสร้างขึ้นด้วยความหวังว่าจะช่วยฟื้นฟูคุณภาพน้ำ กำลังถูกฉุดลงไปใต้น้ำด้วยแรงมหาศาลที่มองไม่เห็น รินจำภาพเรือขุดของนายหัวเดชาที่เข้ามาขวางลำคลองได้ดี มันไม่ใช่แค่การขวางทาง แต่มันเหมือนการประกาศสงคราม
“ตาเถาว์… เธอคิดว่าไง?” รินเอ่ยถามเบาๆ เธอรู้ว่ามันเป็นเพียงความหวังลมๆ แล้งๆ ที่จะได้รับคำตอบจากวิญญาณของเถาว์ แต่บางครั้ง เธอก็ต้องการใครสักคนที่จะรับฟัง
บนหน้ากระดาษบันทึกเก่าแก่ที่เธอเก็บไว้ รอยหมึกจางๆ ปรากฏขึ้นช้าๆ ราวกับสายน้ำที่ซึมซาบ “น้ำมีชีวิต… การดำรงอยู่ของมันคือสัญญาณ… จงมองหาสิ่งเล็กๆ ที่มีค่า… ยิ่งน้อยยิ่งหายาก… ยิ่งหายากยิ่งมีราคา”
“สิ่งเล็กๆ ที่มีค่า… ยิ่งน้อยยิ่งหายาก…” รินทวนคำ พลางกวาดสายตาไปยังคลองคำสาปที่ทอดตัวยาวออกไปเบื้องหน้า “คลองนี้มันมีอะไรพิเศษมากกว่าแค่ความสกปรกที่พวกนายหัวเดชากล่าวหาอยู่เสมอ”
เธอถอนตัวออกจากความคิดที่วนเวียนอยู่กับความขัดแย้งเบื้องหน้า หันมาสนใจสิ่งตรงหน้าอย่างจริงจัง งานวิจัยของเธอคือการศึกษาปลาในระบบนิเวศของคลองนี้ เพื่อหาทางฟื้นฟูมันให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ก่อนที่ “กฎแห่งกระแสน้ำ” จะถูกบิดเบือนไปตลอดกาล
“ปลา… ปลาที่นี่มีอะไรน่าสนใจบ้างนะ?” รินพึมพำ เธอหยิบแว่นขยายขึ้นมามองแผนภาพที่วาดไว้อย่างละเอียดบนแผ่นหนัง “ปลาตะกรับ… ปลาหมอ… ปลาฉลาด… พวกมันล้วนเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหาร…”
ขณะที่เธอกำลังไล่ดูข้อมูลในบันทึกเก่าๆ ก็มีสิ่งหนึ่งที่สะดุดตาเธอ “ปลาปีกแก้ว”… ชื่อที่ไม่คุ้นหูเลยในบรรดาสัตว์น้ำที่เธอเคยพบเห็นในแถบนี้
“ปลาปีกแก้ว…” รินเอ่ยชื่อนั้นซ้ำๆ เธอค่อยๆ เลื่อนสายตาไปตามลายเส้นที่วาดไว้อย่างประณีต รูปทรงของมันดูแปลกตา ครีบหลังที่แผ่กว้างเหมือนปีกบางๆ ที่โปร่งแสง และลำตัวที่สะท้อนแสงเป็นประกายเหมือนแก้ว
“ไม่เคยเห็น… ไม่เคยได้ยินชื่อมาก่อนเลย” เธอพูดกับตัวเอง “มันมาจากไหนกัน?”
เธอพลิกดูหน้าถัดไปอย่างรวดเร็ว ข้อมูลเกี่ยวกับปลาปีกแก้วมีน้อยมาก แต่สิ่งที่เธออ่านกลับทำให้หัวใจของเธอเต้นแรงขึ้น
“‘ปลาปีกแก้ว… เกล็ดสีรุ้ง… อาศัยในน้ำใส… กินแพลงก์ตอนที่เกิดจากจุลินทรีย์… เป็นตัวชี้วัดคุณภาพน้ำชั้นดี… ถ้าแหล่งน้ำเริ่มมีสารพิษ… พวกมันจะหายไปทันที…’”
“ตัวชี้วัดคุณภาพน้ำ!” รินอุทานออกมาเสียงหลง “นี่มัน… นี่มันคือคำตอบ!”
เธอรีบหยิบแว่นขยายส่องดูภาพวาดอีกครั้ง ค่อยๆ ลากนิ้วตามรอยเส้นที่แสดงถึงรายละเอียดของเกล็ดบนลำตัว
“นายหัวเดชา… เขาพยายามจะทำให้เราเชื่อว่าคลองนี้มันเน่าเสีย… ว่ามันไม่เหมาะแก่การอยู่อาศัย… ว่าเขาต้องเข้ามา ‘พัฒนา’ มัน… ด้วยการสร้างเขื่อน… ปิดกั้นทางน้ำ…” รินเริ่มปะติดปะต่อเรื่องราว “แต่ถ้ามีปลาปีกแก้วอยู่ที่นี่… ถ้ามันยังคงอยู่… นั่นหมายความว่าน้ำในคลองนี้… มันยังดีพอสำหรับพวกมัน…”
เธอจำได้ว่าครั้งสุดท้ายที่เธอสำรวจคลอง ได้เห็นเงาวับๆ ของฝูงปลาเล็กๆ สีรุ้งที่แวบผ่านไปอย่างรวดเร็วในลำน้ำที่ค่อนข้างใส ใต้ร่มเงาของต้นไม้ริมฝั่ง
“มันไม่ได้หายไปไหน… มันยังอยู่ที่นี่… แค่เราไม่ทันสังเกต!”
รินก้มลงมองบันทึกของเถาว์อีกครั้ง “‘ยิ่งน้อยยิ่งหายาก… ยิ่งหายากยิ่งมีราคา’… ปลาปีกแก้ว… มันหายากจริง… และถ้ามันเป็นตัวชี้วัดคุณภาพน้ำ… มันก็มีค่ามากที่สุด!”
เธอเงยหน้าขึ้นมองไปยังผืนน้ำที่ไหลเอื่อยๆ การมาถึงของเรือขุดและการกระทำของนายหัวเดชา… มันไม่ใช่แค่การบุกรุก แต่เป็นการพยายามจะกลบเกลื่อนความจริงบางอย่าง
“เขาไม่อยากให้ใครรู้ว่าน้ำที่นี่มันยังดีอยู่… เขาอยากจะสร้างเรื่องให้ทุกคนเชื่อว่ามันต้องถูก ‘พัฒนา’… เพื่อที่เขาจะได้ผูกขาดเส้นทางน้ำ… ทำลายวิถีชีวิตของเรา…”
ความโกรธปะทุขึ้นในใจของริน แต่เธอก็พยายามควบคุมมันไว้
“เราต้องปกป้องพวกมัน” เธอพูดอย่างแน่วแน่
“เราต้องทำให้คนอื่นเห็น… คนอื่นๆ ที่อาศัยอยู่ตามลำน้ำ… ต้องรู้ว่าน้ำที่นี่ไม่ได้เน่าเสียอย่างที่นายหัวเดชากล่าวอ้าง”
รินหยิบกระดานไม้เล็กๆ ขึ้นมา เริ่มร่างภาพปลาปีกแก้วอย่างรวดเร็ว เธอตัดสินใจแล้ว… เธอจะไม่ยอมให้ใครมาทำลายระบบนิเวศอันเปราะบางนี้
“คามิน!” เธอตะโกนเรียกเพื่อน
“ว่าไง?” คามินที่กำลังง่วนอยู่กับการปรับสายเคเบิลตอบกลับ
“เราต้องทำ ‘บ้านปลา’ เพิ่ม… แต่คราวนี้… มันต้องมีที่สำหรับ ‘ปลาปีกแก้ว’ ด้วย!” รินยิ้มมุมปาก “และเราต้องหาทาง ‘ขยายพันธุ์’ พวกมัน… ทำให้มันมีจำนวนมากขึ้น… จนพวกนายหัวเดชา… หรือใครก็ตาม… ไม่มีทางปิดบังความจริงได้อีกต่อไป!”
เธอหยิบปากกาจุ่มหมึก เริ่มเขียนรายละเอียดลงบนกระดาษบันทึก
“บันทึกประจำวัน… วันที่… ริน… เราได้ค้นพบ ‘ผู้พิทักษ์’ แห่งคลองคำสาป… ปลาปีกแก้ว… สิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่มีความสำคัญยิ่งใหญ่… การค้นพบนี้คือจุดเปลี่ยน… เราจะใช้มันเพื่อเปิดโปงความจริง… และปกป้องบ้านของเรา…”
ขณะที่รินกำลังตั้งสมาธิกับการบันทึก จู่ๆ เธอก็สัมผัสได้ถึงแรงสั่นสะเทือนใต้ผิวน้ำ… ไม่ใช่แรงดึงที่ฉุดโรงปุ๋ย… แต่มันเป็นจังหวะที่สม่ำเสมอ… ราวกับมีบางสิ่งกำลังเคลื่อนไหวอยู่ใต้นั้น
“นั่นมันอะไร?” คามินเงยหน้าขึ้นมอง
รินรีบคว้าแว่นขยาย ส่องลงไปยังผิวน้ำที่สั่นไหว… และแล้ว… เธอก็เห็นมัน… เงาเล็กๆ สีรุ้ง… กำลังว่ายวนเวียนอยู่ใกล้กับทุ่นลอย… พวกมันไม่ใช่แค่ไม่กี่ตัว… แต่มันเป็นฝูง… กำลังแหวกว่ายเข้ามาใกล้… ราวกับจะตอบรับ… หรือ… กำลังจะบอกบางอย่าง…
แล้วจู่ๆ… แสงสว่างสีฟ้าอมเขียวก็สาดส่องขึ้นมาจากใต้น้ำ… มันค่อยๆ ขยายใหญ่ขึ้น… สว่างวาบ… จนบดบังแสงอาทิตย์… ก่อนที่ทุกอย่างจะ… ดับวูบ…
“อะไรกัน…?” รินอุทาน….
--- รินค้นพบปลาปีกแก้วในคลองคำสาป ซึ่งเป็นตัวชี้วัดคุณภาพน้ำที่หายาก เธอวางแผนที่จะใช้การค้นพบนี้เพื่อเปิดโปงแผนการของนายหัวเดชา และเริ่มหาทางอนุรักษ์และขยายพันธุ์ปลาชนิดนี้ แต่ทันใดนั้น แสงสว่างสีฟ้าอมเขียวอันน่าพิศวงก็สาดส่องขึ้นมาจากใต้น้ำ ก่อนที่ทุกอย่างจะดับวูบไป